خرابه‌هاى آن - كامل‌ترين و صحيح‌ترين شرح را در باب خرابه‌هاى فعلى رى در كتاب كرپورتر ميتوان يافت كه نقشه‌اى دقيق هم ضميمه دارد . بعضى از ديوارها و برجهائى كه وى تشخيص داده بود ديگر به صورت وضوح معلوم نيست . مرور زمان و ساختمان راه‌آهن و رفتار غيرقابل عدول تهرانىها كه هروقت براى ساختن خانه به آجر احتياج دارند از اين خرابه‌هاى رى به رايگان بدست مىآورند ، همهء اين موجبات سبب نابودى آن بقاياى انبوهى شده است كه در اين محل وجود داشته . پورتر خرابهء ارگ مستحكمى را بر قسمت پيش‌آمدگى سنگى مشرف به جلگه كشف كرده بود و اين بدون ترديد همان آركس « 1 » يا اكروپليس بوده كه محيط آن هنوز به طرز رضايت‌بخش قابل‌تميز است . در پائين آن هم ارگ مستحكم كوتاه - ترى بوده و در حوالى اين قسمت در جلگه محوطهء وسيعى كه در محيط آن برج و باروهاى مستحكمى وجود داشته و تماما به صورت مثلثى مينمود كه آركس رأس آن بشمار ميرفت . آنچه اجمالا در فوق بيان شد ظاهرا وضع قسمت مستحكم رى قديم بود . در حال حاضر حد ديوارها به صورت تل حيرت‌آورى از خاك و آجرپاره‌ها درآمده است و در آنجا مرتبا قطعاتى بدست ميايد و تهرانىها عادت كرده‌اند كه با بيل و خاك - انداز به عزم اكتشاف خصوصى به آن حدود بروند و غالبا با مقدارى كاشىهاى عالى كه در كمال شفافيت و داراى جلاى درخشانى است و رازش از اسرار مفقود گذشته به شمار ميرود ، ولى به طرز وصف‌ناپذيرى حتى به صورت قطعات شكسته و لب‌پريده كه در نتيجهء استعمال بيل معمولا عايد جويندگان مىشود زيبا و دلپذير است برگردند . من اطلاعى ندارم كه تا حال در خرابه‌هاى رى هيچگونه كاوش و اكتشاف علمى معمول شده باشد و آن كار سزاوارى است كه احتياج تام به اهتمام باستان‌شناسان دارد .

--> ( 1 ) - ARX